19 februari

Ontdekkingstochten naar het Noorden

Ontdekkingstochten naar het Noorden
De eeuwenlange zoektocht naar een zeeroute via het noorden naar Azië is het onderwerp van de lezing ‘Ontdekkingstochten naar het Noorden’ in het Hannemahuis. Vrijwilligers van de Barentszwerf, die vooral ‘s zomers de rondleidingen verzorgen op het expeditieschip Witte Swaen, organiseren deze lezing. Het doel is inzicht te geven in de reizen naar het noorden in vroeger tijden en in de manier waarop men toen navigeerde.

Handelsroutes en de onbekende wereld
De afgelopen zes eeuwen zochten Europeanen actief naar een zeeroute…

Ontdekkingstochten naar het Noorden
De eeuwenlange zoektocht naar een zeeroute via het noorden naar Azië is het onderwerp van de lezing ‘Ontdekkingstochten naar het Noorden’ in het Hannemahuis. Vrijwilligers van de Barentszwerf, die vooral ‘s zomers de rondleidingen verzorgen op het expeditieschip Witte Swaen, organiseren deze lezing. Het doel is inzicht te geven in de reizen naar het noorden in vroeger tijden en in de manier waarop men toen navigeerde.

Handelsroutes en de onbekende wereld
De afgelopen zes eeuwen zochten Europeanen actief naar een zeeroute naar ‘de oost’ (het huidige China, India en Indonesië) om handel te drijven zonder tussenkomst van Arabische tussenhandelaren. De zuidoostelijke route om Afrika heen was de eerste echt haalbare, de zuidwestelijke route rond Zuid-Amerika had weinig voordelen. Routes over het noorden, noordoost langs Siberië en noordwest door de Canadese archipel, leken korter en omzeilden de Portugese hegemonie. Van deze eeuwenlange zoektocht zijn de reizen van Willem Barentsz het bekendste Nederlandse voorbeeld. Met beperkte navigatiemiddelen bepaalde men de breedte door de hoogte van de zon te meten.

Ook toen al duidelijk was dat een voordelige noordelijke route naar de Grote Oceaan een illusie was, bleef men zoeken. De zoektocht werd een prestigeproject van vooral Engelsen en Scandinaviërs, vergelijkbaar met het bereiken van de polen of de maan. Zo ontstond belangrijke kennis over het noordpoolgebied en een schat aan verhalen over ijselijke avonturen, zoals die van Barentsz, de Engelsen Ross en Franklin, en de Scandinaviërs Amundsen en Nordenskjold.

Lezing en praktische informatie
De lezing bestaat uit twee delen:

  • Zeeroutes naar het Noorden, door Derk Stegeman, cellist, docent en dirigent met een passie voor maritieme geschiedenis.

  • Navigatie in de zestiende eeuw, door Bert Ponjee, oud-docent digitale vaardigheden en rondleider bij de Barentszwerf, met uitleg over de bouw van het expeditieschip Witte Swaen.

Datum: 19 februari
Locatie: Gehoorzaal, Hannemahuis
Inloop: 19.30 uur, aanvang 20.00 uur
Pauze: koffie en thee
Toegang: € 5,- (kaarten aan de deur verkrijgbaar)

Wanneer

  • Donderdag 19 februari 2026 om 19.30 uur